Nederlands-Indië

Recensie: Honolulu King

In het kader van Een perfecte dag voor literatuur, op initiatief van Not Just Any Book, recenseer ik maandelijks nieuwe of reeds verschenen literatuur. Vandaag een recensie over Honolulu King van Anne-Gine Goemans.

Waarheid is nogal tricky

Een oudere Indische man vertrouwde mij ooit het volgende toe over de Tsunami in Japan: ‘Dit is hun straf!’ Als een stereotype Indisch meisje hield ik mijn mond dicht en knikte alleen maar. Ik wist dat het geen zin had om tegen deze stelling in te gaan, noch erin mee te gaan. Leed zit diep geworteld in de ziel en wie ben ik, twee generaties later, om te tornen aan dit leed veroorzaakt door ‘de jap’. Oog om oog, tand om tand. Haat is waar het om draait en de waarheid weten we allemaal maar kennen we niet.

‘U bent op zoek naar de waarheid maar die bestaat niet. De waarheid is altijd de waarheid van één persoon. Of van een groep. Maar dat hoeft niet uw of mijn waarheid te zijn.’ p.246

Als er één ding is waar ik van overtuigd ben, dan is het wel dat de na-oorlogse Indische generaties zwaar getraumatiseerd zijn. De opeenstapeling aan trauma’s die de eerste generatie door heeft moeten maken, van de Japanse bezetting, bloedige bersiap tot de gedwongen repatriatie naar Nederland, heeft een inktzwarte schaduw geworpen over het collectieve geheugen van de Indische gemeenschap. Van jong tot oud, bewust en onbewust.

Binnen dat grote – culturele – trauma schuilt ook een immens groot gebrek aan erkenning, of zal ik het een laag van miskenning noemen? Het is maar hoe je het bekijkt. Het is in ieder geval wat ik ervaar binnen de Indische gemeenschap en dan met name bij de oudere generatie. En het is ook wat ik voel bij Hardy, de hoofdpersoon in Honolulu King, zijn dochter Aswani en zijn kleindochter Synne. Ieder op hun eigen manier verlangen ze naar erkenning.

Ze vraagt zich af of ze diepe gronden heeft. Of zijn het haar wortels die voor aanpassing en zwijgzaamheid zorgen? p.33

Ieder mens wil gezien, gehoord en erkend worden. Acceptatie kunnen we zelf nog bewerkstelligen. Zingeving ook: een passie voor hawaï muziek, de vrijmetselarij, een peperdure pop laten maken voor je dementerende vrouw, succesvol zijn in je werk, een futuristisch interieur, altijd poetsen, werken in de toko van opa, cassettebandjes vol interviews over de Japanse bezetting beluisteren, een affaire met een getrouwde man. Maar heeft het zin én… waar blijft die erkenning?

Wat doe je als je geen erkenning krijgt van de mensen waar je erkenning van verlangt? Als je vrouw je niet meer herkent? Als de vijand – de Jap – een restaurant opent tegenover je toko? Als je eigen dochter je niet snapt. Je gelukkig wel een kleindochter hebt waar je gek op bent. Er muziek is en oude glorie. Maar het niet genoeg meer is, het verleden je inhaalt en je trauma’s zich als een haai in je vastbijten en niet loslaten?

Maar ‘weet je nog’ heeft geen zin als de ander het niet meer weet. Het is alsof een groot deel van zijn leven is afgestorven. Hardy houdt zielsveel van zijn vrouw, maar zij niet meer van hem omdat ze het simpelweg is vergeten. p.43

Bevrijding is waar het dan om gaat. Bevrijding van de herinneringen aan ‘de Jap’, de Pemoeda’s en om gevoelens van onmacht en wraakzuchtige emoties een halt toe te roepen; hier erkenning voor te eisen. Hardy weet deze mogelijkheid voor zichzelf te creëren, maar of hij zich bewust is van de gevolgen? Soms kun je zo verblind zijn door haat dat je je eigen waarheid gaat creëren en koste wat het kost zal onderstrepen… desnoods met sambal op de etalage van ‘de vijand’.

Dus wat die waarheid betreft, dat is nogal tricky, hoor. p.247

Zelden heb ik zo’n goed boek gelezen waarin de Indische geschiedenis vanaf het begin van de Japanse bezetting tot op heden is uitgewerkt in verhaalvorm. Anne-Ginne Goemans heeft mij weten te raken met het verhaal van Hardy zonder dat zij ook maar enigszins stelling heeft genomen ten opzichte van goed of kwaad ten tijde van de Japanse bezetting en daarna. Zij heeft duidelijk haar onderzoek gedaan en daar ben ik blij om.

Laatst nog las ik een levendige discussie over de noodzaak van de atoombommen die de Amerikanen lieten vallen op Hiroshima en Nagasaki. Onnodig werd er geroepen! Maar ook: noodzaak om de Japanse bezetting in Nederlands-Indië een einde toe te roepen! Het enige wat ik dacht was: mijn opa zat in de buurt van Nagasaki in de mijnen als krijgsgevangene kapot te gaan én wie laat er nu – onschuldige – mensen levend verbranden en verminken door atoombommen?

Wat is goed en kwaad en hoe krijgt dit vorm door de tijd en de generaties heen? Zijn we allemaal verloren, blindgestaard of kunnen we langzaamaan begrip op gaan brengen voor het feit dat goed en kwaad niet kunnen bestaan zonder elkaar en dat wraak, haat en liefde altijd dichter bij elkaar liggen dan we toe zouden willen geven?

Mijn mening over Honolulu King
Must Read / Must Not Read 


Honolulu King ~ is een op ware feiten geïnspireerd verhaal over een Indische man, getekend door zijn oorlogsverleden. Wanneer hij een geheim opbiecht in de loge van de vrijmetselarij, stelt hij zijn broeders voor een groot dilemma. Mogen vrijmetselaars met hun geheimhoudingsplicht een misdaad verzwijgen?


goemans-honolulu king-LR

Honolulu King | Anne-Gine Goemans | Ambo Anthos | €19,99 | ISBN 9789041425225

Met dank aan ambo|anthos & Not Just Any Book.

Lees ook wat de andere bloggers van Een perfecte dag voor literatuur vinden van Honolulu King.

VOLG JE MIJ AL VIA
TWITTER | INSTAGRAM | BLOGLOVIN’ | PINTEREST

P.S. Lees je deze blogpost vanaf de beginpagina? Klik dan even op de titel en scroll naar beneden om een reactie achter te laten ;)

Recensie: Het vergeten verhaal…

…van een onwankelbare liefde in oorlogstijd

In het kader van Een perfecte dag voor literatuur, op initiatief van Not Just Any Book, recenseer ik maandelijks nieuwe of reeds verschenen literatuur. Vandaag een recensie over ‘Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd’ van Charles den Tex en Anneloes Timmerije.

‘HVVVEOLIO’

Don’t judge a book by its cover… gaat dat ook op voor de titel van een boek? Het glazuur spatte namelijk nog net niet van mijn tanden toen ik voor het eerst van ‘HVVVEOLIO’ hoorde. De Indische sociale media in Nederland leek er compleet van in de ban te zijn. Goede marketing, was mijn eerste gedachte, en ik negeerde alle berichtjes.

Toch wilde ik graag weten of mijn afkeer van de titel ook zijn weerslag zou vinden op de inhoud van deze roman. Ik was dan ook aangenaam verrast de titel tegen te komen in het overzicht van titels voor Een perfecte dag voor literatuur. Proef op de som! Gij zult niet oordelen voordat u heef gelezen…

Maar het lezen van Het vergeten verhaal… (ik kort het maar even hier naar af, ‘HVVVEOLIO’ klinkt ook zo raar) viel tegen. Ik merkte bij de eerste bladzijden al dat het verhaal mij niet mee kon voeren op de golven van het steeds maar weer om willen slaan naar de volgende bladzijde.

De verhaallijnen van Guus en Lienke en hun onwankelbare liefde tijdens oorlogstijd, leken haast uit twee verschillende boeken te komen. En eigenlijk draait Het vergeten verhaal… om het verhaal van Guus en alles wat hij heeft meegemaakt tijdens zijn tijd als piloot gedurende de Japanse bezetting.

Is dit misschien het risico van twee schrijvers die aan hetzelfde boek werken? Ieder hun eigen verhaal in stukjes gehakt en in chronologische volgorde weer aan elkaar geplakt? Ik vind het zonde want het verhaal biedt zoveel meer potentie, als is het maar om dat stukje vergeten (Indische) geschiedenis meer eer aan te doen evenals de persoonlijke geschiedenis van Guus en Lienke.

Misschien ben ik wel te cynisch, maar oordeel vooral ook zelf.


Over: Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd

Lienke en Guus Hagers hebben in elkaar de liefde van hun leven gevonden. Als de Tweede Wereldoorlog ook Nederlands-Indië in zijn greep krijgt, verliezen ze alles wat ze hadden, en elkaar. Hij is een van de beste gevechtsvliegers van de Indische Luchtvaart en wordt voor een korte missie naar Australië gestuurd. Voor hij terug kan, valt Japan Indië binnen en wordt Lienke gevangengenomen. Drie jaar lang vecht de stille, onverschrokken vliegenier om te kunnen terugkeren naar Java, naar zijn vrouw. Alles wat hij doet, doet hij om haar weer te vinden. Daardoor raakt hij onverwacht verstrikt in een vuil politiek spel. De Geus


Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd | Charles den Tex & Anneloes Timmerije | De Geus |  € 19,95 (eBook € 15,99)
Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd | Charles den Tex & Anneloes Timmerije | De Geus | € 19,95 (eBook € 15,99)

Lees hier meer recensies over Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd, geschreven door de bloggers van Een perfecte dag voor literatuur.

Met dank aan Uitgeverij De Geus voor het toekennen van een recensie-exemplaar van deze roman.

VOLG JE MIJ AL VIA
TWITTER | INSTAGRAM | BLOGLOVIN’ | PINTEREST

TROUW | De verzwegen verhalen van ‘ons Indië’

Gisteren verscheen in Trouw een artikel geschreven door Hagar Jobse met als titel: De verzwegen verhalen van ‘ons Indië’. Centraal in het artikel staat De schrijfwedstrijd van Indisch 3.0, georganiseerd en gecoördineerd door, uhm, jawel, mij. Met deze wedstrijd gaat Indisch 3.0 op zoek naar verhalen over Nederlands-Indië. In het artikel komen ook Peter Bouman (Indisch Netwerk en Stichting Pelita), Iris Cousijnsen (Nasi Idjo) en Wim Willems (historicus) aan het woord over de ‘trend’ onder de jonge Indische generaties die steeds meer interesse tonen in hun Indische achtergrond en identiteit.

Lees hier het artikel in PDF

De verzwegen verhalen van ons Indië