karin giphart

Recensie: De gijzelaar

In het kader van Een perfecte dag voor literatuur, op initiatief van Not Just Any Book, recenseer ik van tijd tot tijd nieuwe of reeds verschenen literatuur. Vandaag een recensie over De gijzelaar van Karin Giphart.

Wie gijzelt wie?

Bij een gijzeling denk je al snel aan mensen die onder schot worden genomen en op de grond moeten gaan liggen. Of een vliegtuig, trein of bus die gekaapt wordt. Een kantoorgebouw, een schoolgebouw. Gijzelaars die soms dagen en nachtenlang niet weten waar ze aan toe zijn. Niet wetende wanneer er een einde aan de onzekerheid komt en met name: hoe? Met alle traumatische gevolgen van dien.

Maar een gijzeling hoeft niet groots, gewelddadig en/of overgoten met bloed te zijn. Soms nemen we onszelf in gijzeling. Soms zijn we de weg kwijt, al heel lang, maar we willen we er niet voor uitkomen. Gaan we zelf op zoek naar oplossingen terwijl de enige weg uit de gijzeling de weg naar onszelf is die we stelselmatig blijven belemmeren.

Ganzenbord. Het was niet alleen een simpel kinderspelletje, het stond ook voor het levenspad van de mens, de innerlijke reis die men aflegt […] om via symbolen hun traumatische ervaringen zichtbaar en bespreekbaar te maken: een doolhof, een doornstruik, een put. [111]

Jowi weet heel goed dat ze zichzelf tegenwerkt. Dat haar wereld instort. Dat ze geen hulpverlener voor zichzelf kan zijn maar dit in alle grootheidswaan der psychologen toch probeert te doen. Een trauma staat zelden op zichzelf, wordt zelden veroorzaakt door een enkele gebeurtenis, hooguit zal die enkele gebeurtenis werken als een trigger. Een trigger in de vorm van een gijzeling.

Maar Jowi had al flink van wat bagage bij zich om zich te kunnen melden bij een psycholoog. Existentiële crisissen te over. Totdat ze geconfronteerd wordt met de existentiële crisis van de Koerdische Othman die in een asielzoekerscentrum oog in oog komt te staan met de beul die zijn familieleden heeft vermoord. Een beul die op het punt stond een verblijfsvergunning te krijgen.

Othman neemt de beul in gijzeling en brengt daarmee zijn eigen verblijfsstatus in gevaar. Hij neemt Jowi in vertrouwen, vraagt om haar hulp, maar gijzelt ook haar met deze hulpvraag…

Wat kan een asielzoeker anders doen dan knikken en glimlachen? En dankbaar zijn. Te veel leed, te veel kommer en kwel, en mensen haken langzaam maar zeker af. [64]

Wat ik zo mooi vind van de schrijfstijl van Karin Giphart en hoe ze De gijzelaar heeft opgebouwd, is dat mijn aandacht niet afneemt tijdens het lezen. Door te spelen met de chronologie en het perspectief van een verteller in de vorm van een “therapeut”, word ik constant bij de les gehouden en wil ik door blijven lezen. Daarnaast zijn er ook belangrijke thema’s verwerkt in De gijzelaar.

We staan er vaak niet bij stil welke trauma’s asielzoekers met zich meedragen als zij naar Nederland komen. Dat de ontvangst in Nederland verre van hartelijk is en nog schrijnender: verre van toereikend. Basisbehoeften als een dak boven het hoofd en te eten krijgen vallen soms volledig in het niets met de mentale wonden van sommigen, velen, die niet toereikend verzorgd kunnen worden doordat er een tekort is aan budget, aan mankracht.

Waar we al helemaal niet bij stil staan is hoe hulpverleners, betrokken bij asielzoekers, continu weer geconfronteerd worden met de trauma’s van de mensen die zij proberen te helpen. De weerslag die dit heeft op hun eigen levens en  hoe de keuzes betreft goed en fout, ethisch en onethisch zowel professional als privé nieuwe betekenissen krijgen…

Mijn mening over De gijzelaar
Must Read / Must Not Read 


De gijzelaar ~ Jowi Groenendijk is een succesvol traumatherapeute, gespecialiseerd in psychische schade bij asielzoekers. Ze heeft een nieuwe praktijk geopend in Groningen, dicht bij Ter Apel, maar vult haar dagen met alles behalve therapie geven. Ze herkent zichzelf niet meer. Ze snauwt tegen haar puberdochter en houdt de vluchtelingen en hun ellende op afstand. Ze overweegt ermee te stoppen.
Op Eerste Kerstdag krijgt ze een telefoontje van een voormalig cliënt. Hij wil dat ze onmiddellijk naar Ter Apel komt. Hij zegt dat zij de enige is die kan helpen. En dus gaat ze.


De gijzelaar | Karin Giphart | Nieuw Amsterdam | €17,99 | ISBN 9789046821336

Met dank aan Nieuw Amsterdam & Not Just Any Book.

Lees ook wat de andere bloggers van Een perfecte dag voor literatuur vinden van De gijzelaar.

.

P.S. Lees je deze blogpost vanaf de beginpagina? Klik dan even op de titel en scroll naar beneden om een reactie achter te laten ;)