Recensie: Wat we zien als we lezen

In het kader van Een perfecte dag voor literatuur, op initiatief van Not Just Any Book, recenseer ik maandelijks nieuwe of reeds verschenen literatuur. Vandaag een recensie over Wat we zien als we lezen van Peter Mendelsund.

Verzinnebeelden

Ik ben zo iemand die liever het boek leest dan de verfilming ervan kijkt. Want wat ik zie terwijl ik lees, komt nooit overeen met wat ik later op het scherm zie. Niet zo vreemd natuurlijk. Een film is gebaseerd op een script dat weer gebaseerd is op het boek, en de acteurs zijn weer gebaseerd op de personages uit het boek. Niets en niemand zal het ooit ‘echt’ helemaal zijn. Lezen is in die zin ook heel persoonlijk, niemand ziet wat jij ziet terwijl je leest.

Welbeschouwd zijn alle boeken een mysterie. p.122

Toch was het pas tijdens het lezen van Wat we zien als we lezen, dat ik mij begon af te vragen ‘wat’ ik dan precies zag tijdens het lezen. Ik realiseerde mij dat wat ik zag, schimmen waren, flarden, hier en daar een detail, maar nooit een geheel persoon, zelden een landschap. Hoewel ik – heel vreemd – wel weer heel goed blijk te zijn in het ver(zinne)beelden van interieurs.

Vraag mij naar een boek en het eerste wat in mij opkomt zijn de beelden (fragmenten) die ik zag terwijl ik mij een weg door het verhaal heen fantaseerde. Pas als ik die fragmenten teruggehaald heb kan ik mij ook weer (fragmentarisch) het verhaal herinneren. In die ‘zin’ slaat Mendelsund de spijker op de kop als hij zegt dat:

De wereld zoals wij haar lezen, bestaat uit fragmenten. p.400

Daarmee trekt Mendelend ook de vergelijking dat hoe je leest, een weerspiegeling is van het proces waarmee je de wereld waarneemt: in fragmenten. Immers, zouden we elk detail in ons opnemen, dan zouden we gillend gek worden van de overload aan prikkels. Dit verklaart ook waarom ik het altijd zo moeilijk vind om iemands gezicht te herinneren: ik heb niet alle details opgeslagen in mijn herinneringen.

Personen herinner ik mij een hoogstens aan een fragment van een lach die om de lippen speelt of een bepaalde blik. Hetzelfde gaat op voor personages en scenes in boeken. Er moet iets te fantaseren overblijven. Er moet sprake zijn van een bepaalde vrijheid om het verhaal in te kunnen beelden, zoals Mendelsund het heel terecht stelt.

Het geheugen is gemaakt van verbeelding, de verbeelding gemaakt van herinneringen. p.299

Maar goed, ik kan nog heel lang doorgaan met alle vragen, bevindingen en openbaringen die samenkomen met het lezen van Wat we zien als we lezen, maar beter kun je het boek zelf lezen/bekijken. Laat je tijdens het lezen overigens niet afschrikken door de literatuurwetenschappelijke termen, ook voor een leek – zoals ik – is er met gemak doorheen te komen… of verbeelden ;)

Mijn mening over Wat we zien als we lezen:
Must Read / Must Not Read

Wat we zien als we lezen ~ Heeft Tolstoj Anna Karenina echt beschreven? Heeft Melville ons ooit precies laten weten hoe Ismaël eruitzag? Of Faulkner zijn personage Benjy Compson? De verzameling van versplinterde beelden in een boek – hier een sierlijk oor, daar een losgeraakte krul, een zwierig opgezette hoed – en andere hints en aanwijzingen helpen ons lezers om een beeld van een personage of van de setting te krijgen, zonder dat de schrijver het expliciet beschrijft. Sterker nog: dit is precies wat lezen zo leuk maakt. Aan de hand van talloze voorbeelden uit de wereldliteratuur laat dit schitterende en rijk geïllustreerde boek zien hoe dit unieke visuele proces van de lezer werkt. Peter Mendelsund is de huisontwerper van uitgeverij Alfred A. Knopf en voormalig pianist. Hij ontwierp omslagen voor onder anderen Martin Amis, Stieg Larsson, David Mitchell en Kazuo Ishiguro. The Wall Street Journal heeft zijn ontwerpen omschreven als ‘de herkenbaarste en meest beeldende boekomslagen in hedendaagse fictie’.


Mendelsund - Wat we zien als we lezen LR

Wat we zien als we lezen| Peter Mendelsund | Atlas Contact | €21,99 | ISBN 9789025445676

Met dank aan Atlas Contact & Not Just Any Book

Lees ook wat de andere bloggers van Een perfecte dag voor literatuur vonden van Wat we zien als we lezen.

VOLG JE MIJ AL VIA
TWITTER | INSTAGRAM | BLOGLOVIN’ | PINTEREST

P.S. Lees je deze blogpost vanaf de beginpagina? Klik dan even op de titel en scroll naar beneden om een reactie achter te laten ;)

Posted on: 1 oktober 2015, by : Liselore

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *