Recensie: Koningin van de nacht

In het kader van Een perfecte dag voor literatuur, op initiatief van Not Just Any Book, recenseer ik maandelijks nieuwe of reeds verschenen literatuur. 

TEN TIJDE VAN OORLOG IS ZELFS HOOP EEN SCHAARS GOED

Meer dan tien jaar geleden heb ik de opera Die Zauberflöte gezien in Amsterdam. Het interesseerde me werkelijk geen ‘fluit’. Met 17 jaar liet mijn culturele ontwikkeling het dermate afweten om opera te kunnen waarderen. Zonde, want Die Zauberflöte spreekt meer tot de verbeelding dan mening andere opera. Het is dan ook niet verbazend dat het sprookje waarop Die Zauberflöte is gebaseerd en de – letterlijke en figuurlijke – kleurrijke karakters erin jong én oud aanspreken. Zo ook de jonge Daan Maandag, zoon van de Joodse pianist Daniël Maandag en beroemd violiste Rosalinde Bliek.

Het is 1940, Rosalinde komt te overlijden aan de gevolgen van TBC en de oorlog breekt uit in Nederland. Daan moet zich staande weten te houden in zijn wereld tussen fantasie en de harde realiteit van de oorlog. Met de vraag of het gezin, bestaande uit vader Daniël, zoon Daan en dochter Roos, moet onderduiken houdt niemand zich in eerste instantie bezig. Vader Maandag heeft ‘het’ allemaal al geregeld.

Met een vals Protestants doopbewijs uit een Christelijke gemeente in Groningen en valse adoptiepapieren waarin staat dat Daniël Maandag geadopteerd is door Joodse ouders, zal het gezin, niet hoeven te vrezen voor ‘een oproep’. Daniël blijft pianospelen en componeren, zus Roos blijft vioolspelen en Daan gaat steeds meer op in zijn fantasiewereld rondom de koningin van de nacht uit Die Zauberflöte – waarin hij overeenkomsten ziet met zijn overleden moeder – en spelen op straat met de ‘buurtschoffies’.

Maar hoe lang kan Daniël Maandag de realiteit blijven ontkennen voor zijn gezin, dat hoe langer de oorlog duurt, het des te onveiliger wordt voor een Jood om niet onder te duiken. En dan ineens doet de Duiste officier Herr Brenner zijn intrede in huize Maandag waar hij plaatsneemt achter de piano met Daniël. Wat zal de aanwezigheid van deze officier met zich meebrengen? Bescherming of gevaar?

‘Ja, maar ik heb niets verzwegen!’ riep Daan.
‘Jawel, dat je een Jood bent.
‘Maar ik bén geen Jood.’ (Hoe zat het ook weer met die pleegouders en dat doopbewijs en wat mocht hij zeggen en wat niet?)
Blz. 119

Zonder in te gaan op de gruwelijkheden van de Tweede Wereldoorlog ervaar je in Koningin van de nacht, de oorlog door de ogen van de jonge Daan: als één groot avontuur. Maar de harde realiteit valt niet te ontkennen zodra Yvonne Keuls het standpunt inneemt van vader Daniël, buurman Prakke en Isabel, de zus van de overleden Rosalinde, die het gezin de oorlog doorsleept en misschien wel de ware held van het verhaal is.

Het hele boek door wisselde mijn stemming variërend van ergernis om de naïviteit van vader Maandag, tot sympathie met Isabel, tot hoop, hoop dat het allemaal wel goed zou komen. Maar ja, ten tijde van oorlog is zelfs hoop een schaars goed. De vlotte schrijfstijl van Yvonne Keuls voelde het haast als vanzelfsprekend om al deze emoties tijdens het lezen te ervaren, en helemaal op te gaan in het boek.

Ik ben absoluut geen fan van boeken over oorlog omdat de nadruk over het algemeen op de gruwelijkheden ervan liggen. Maar van Koningin van de nacht heb ik zeker geen spijt gekregen. Ik zou het aanraden aan zowel kinderen als volwassenen om te lezen, net zoals Die Zauberflöte een opera is om door jong en oud te bezoeken. 

Koningin van de Nacht

Koningin van de nacht | Yvonne Keuls | Ambo|Anthos | ISBN 9 789041 424891 | Paperback: € 16.95

Volg Yvonne Keuls ook via Facebook & Twitter

Klik hier voor meer recensies van Koningin van de nacht, geschreven door de leden van Een perfecte dag voor literatuur

VOLG JE MIJ AL OP
TWITTER | INSTAGRAM | ABOUT.ME | BLOGLOVIN | PINTEREST

Posted on: 30 januari 2014, by : Liselore

One thought on “Recensie: Koningin van de nacht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *